Hóa chất Ethylene oxide là gì? Có gây hại không?

Vừa qua, dư luận không khỏi xôn xao trước thông tin Cơ quan Quản lý Thực phẩm và dược phẩm Đài Loan (TFDA) thông báo trả lại 1,4 tấn mỳ ăn liền Omachi từ Việt Nam để tiêu huỷ. Theo đó, cơ quan này phát hiện lô mì ăn liền hương vị tôm chua cay Omachi nhập khẩu từ Việt Nam có chất Ethylene Oxide (EO) chưa được cấp phép sử dụng tại hòn đảo này.

Ethylene oxide có trong mì ăn liền Omachi

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu ethylene oxide là chất gì? Sản phẩm nhiễm Ethylene oxide có nguy hiểm không? Hàm lượng cho phép là bao nhiêu? Và quy định ở mỗi quốc gia như thế nào.

Ethylene oxide là gì?

Theo Cơ quan An toàn Thực phẩm Ireland (FSAI), công thức hóa học của Ethylene oxide là C₂H₄O, còn được gọi với tên Etylen oxit hay Oxiran. Ở nhiệt độ thường, chúng tồn tại dưới dạng khí không màu, dễ cháy, có mùi ngọt. Theo Tổ chức An toàn Thực phẩm châu Âu (Safe Food Advocacy Europe), Ethylene oxide vốn là chất khử trùng dạng khí, phần lớn được sử dụng để khử trùng các vật liệu và dụng cụ trong phẫu thuật, thiết bị y tế.

Ethylene oxide được sử dụng thế nào?

Ethylene oxide có tác dụng khử trùng rất tốt, thường để diệt các loại vi khuẩn gây ẩm mốc và khử trùng triệt để các dụng trong phẫu thuật, thiết bị y tế. Tuy nhiên, trong quá trình khử trùng sẽ có thể còn tồn dư lại một lượng EO.  Hóa chất này còn được dùng để sản xuất các hóa chất khác bao gồm: chất chống đông, bọt polyurethane, chất kết dính, tẩy rửa, hàng dệt may và dung môi. Ethylene oxide cũng được tìm thấy trong thuốc trừ sâu.

Ethylene oxide có gây hại không?

Theo ông PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh (nguyên giảng viên Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm, Trường đại học Bách khoa Hà Nội), EO là chất độc và có ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng hiện nay các nhà khoa học chưa có nghiên cứu hàm lượng EO bao nhiêu thì ảnh hưởng tới sức khỏe. Nhưng theo các nhà y học, nếu chất EO tích lũy dần trong cơ thể con người, tùy theo từng thể trạng (người già, người trẻ, phụ nữ…) sẽ gây ảnh hưởng đến gan, thận… Các sản phẩm có Ethylene Oxide với hàm lượng nhỏ không gây nguy hiểm cấp tính thì người tiêu dùng vẫn có khả năng gặp vấn đề về sức khỏe nếu sử dụng trong thời gian dài. 

Con người tiếp xúc với Ethylene oxide  bằng cách nào?

Dạng hơi hoặc khí: Trường hợp phơi nhiễm Ethylene oxide qua đường hô hấp (hít phải chất độc trong không khí dưới dạng hơi hoặc khí) có thể gây phù phổi, kích ứng phổi khác. Nạn nhân có thể có các dấu hiệu đáng chú ý như hôn mê, đau đầu, co giật, chóng mặt và ngất. Nếu những triệu chứng trên kéo dài, bệnh nhân có nguy cơ mắc ung thư cao hơn, đồng thời bị suy nhược toàn thân, mệt mỏi và suy giảm khả năng phối hợp hoặc mất thăng bằng do tổn thương cơ, thần kinh hoặc não.

Tiếp xúc Ethylene oxide qua da gây nhiều vấn đề như rộp, bỏng, viêm, phù, mụn nước, lột. Khi tiếp xúc mắt, chất độc này gây tổn thương giác mạc. Do đó, người lao động không nên đeo kính áp tròng nếu làm việc trong môi trường có khí Ethylene oxide.

Ethylene oxide được cho là có trong mì gói Omachi

Dạng lỏng: Ở cả dạng lỏng khi tiếp xúc dài hạn, bệnh nhân bị suy giảm các chức năng vận động, cảm giác, dẫn tới những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng đe dọa tính mạng, bao gồm cả chứng teo cơ.

Ethylene oxide có gây ung thư không?

Ethylene oxide là chất khử trùng dạng khí, ban đầu được sử dụng cho mục đích khử trùng và để giảm sự xuất hiện của vi khuẩn salmonella trong thực phẩm. Nó là hóa chất gây kích ứng và gây đột biến cao, được coi là làm tăng nguy cơ sẩy thai, dị tật di truyền và ung thư ở người, đồng thời ảnh hưởng đến chu kỳ sinh sản của động vật.

EU xếp C₂H₄O vào nhóm hóa chất có thể gây ung thư và đột biến cao, đã bị cấm ở Liên minh châu Âu (EU) từ năm 1981. Từ năm 1991, loại chất này bị cấm ở EU như một loại thuốc trừ sâu. Từ năm 2011, nó bị cấm sử dụng trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi.

Theo Viện Đánh giá Rủi ro Liên bang Đức (BFR), Ethylene oxide có đặc tính gây đột biến và gây ung thư. Đây là “chất gây ung thư không có giá trị ngưỡng”, bởi không thể xác định ăn vào ở mức độ bao nhiêu sẽ không gây nguy hiểm cho sức khỏe.

Tháng 12/2016, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế Mỹ (IARC) cũng phân loại Ethylene oxide là chất gây ung thư. Bằng chứng của Cục Bảo vệ Môi trường Mỹ cho thấy phơi nhiễm Ethylene Oxide qua đường hô hấp có thể làm tăng nguy cơ bị bệnh ung thư hệ tạo lympho như bạch cầu lymphocytic, u tủy và u lympho không Hodgkin. Ngoài ra, tiếp xúc Ethylene oxide cũng có thể liên quan ung thư gan, phổi, thận, dạ dày và ung thư vú.

Ethylene oxide còn được hình thành trong suốt quá trình đốt cháy của động cơ. Từ môi trường không khí, các chất này vào cơ thể, làm rối loạn cấu trúc của đại phân tử protein và DNA, từ đó tạo nên chất gây ung thư cơ bản.

Các nghiên cứu trên động vật cho thấy việc hít phải nồng độ cao Ethylene oxide trong thời gian ngắn có thể gây kích ứng đường hô hấp nghiêm trọng dẫn đến thở khò khè, khó thở và ho.

Quy định Ethylene Oxide ở các quốc gia

Với mỗi quốc gia lại có quy định khác nhau về việc cấm, không cấm hay hàm lượng sử dụng bao nhiêu là được phép

  • Tại Đài Loan, theo TDFA, chất EO hiện bị cấm sử dụng trong thực phẩm vì chất này được phân loại là chất gây ung thư cấp một và việc phơi nhiễm lâu dài với chất này có thể làm tăng nguy cơ ung thư, và một số bệnh liên quan tới thần kinh.
  • Cơ quan Hóa chất châu Âu (ECHA) phân loại Ethylene Oxide vào danh mục chất độc gây đột biến, ung thư và ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản. Vì thế, Ethylene Oxide không được phép sử dụng trong thực phẩm phân phối tại EU, đặc biệt ở quy trình chế biến. Cụ thể, tại nhiều nước châu Âu, hàm lượng EO trong thực phẩm được tính cả mức tồn dư 2-chloroethanol, một dạng chuyển hóa của EO dao động 0,01-0,05 mg/kg, tuỳ mặt hàng.
  • Còn Mỹ và Canada quy định trong các loại thảo mộc, rau củ khô, vừng là 7 mg/kg với EO; 940 mg/kg với 2-chloroethanol.
  • Hàn Quốc cũng ban hành quy định tạm thời về giới hạn dư lượng cho phép đối với hợp chất 2-chloroethanol là dưới 30mg/kg đối với thực phẩm thông thường, dưới 10mg/kg đối với thực phẩm dành cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
  • Tại Australia và New Zealand, trước năm 2003, khu vực này cho phép sử dụng ethylene oxide trong xử lý nông sản và quy định ngưỡng giới hạn dư lượng là 20 mg/kg. Từ năm 2003, ethylene oxide đã bị loại bỏ khỏi danh sách chất được sử dụng nhưng có ghi nhận nguy cơ ethylene oxide tồn tại trong sản phẩm thực phẩm nhập khẩu, Australia và New Zealand hiện không có quy định về ngưỡng giới hạn dư lượng đối với ethylene oxide.
  • Trong khi đó, Việt Nam chưa ban hành quy định cho phép, cấm sử dụng ethylene oxide trong sản xuất nông nghiệp hay giới hạn dư lượng ethylene oxide cho phép trong thực phẩm.

Như vậy qua bài viết tổng hợp này bạn đã hiểu về hóa chất Ethylene oxide là gì? công dụng và cách dùng cũng như quy định ở các quốc gia về hàm lượng sử dụng của Ethylene oxide.

Theo vietnamnet.vn / zingnews.vn / tuoitre.vn

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *